parasite cover

نقد فیلم Parasite

فیلم parasite جدیدترین اثر بونگ جون هو میباشد که در جشنواره کن امسال بسیار خوش درخشید. چون نمیشود فیلم را به ژانر خاصی متعلق دانست آن را به سه قسمت کلی تقسیم میکنم، قسمت اول (کمدی)، قسمت دوم (تریلر)، قسمت سوم (تراژدی).

در قسمت اول با عنوانبندی اولیه که نمای پنجره میباشد که خود به نوعی نمای معرف میباشد و به شما می فهماند که خانه در منطقهای فقیر نشین قرار دارد سپس با تیلت به پایین با کیوو پسر خانواده کیم روبهرومیشویم که متوجه قطع بودن وای فای میشود و سپس به همراه خواهر خود به دنبال مکان مناسب برای وای فای میگردند و بعد وجود حشرات موزی که نشانه وضعیت سخت زندگی آنهاست. ولی پدر در همین شرایط برای خانواده خود تلاش میکند طوری که از سم پاشی بیرون خانه برای از بین بردن حشرات داخل خانه استفاده میکند در حالی که با وارد شدن سم از بیرون همه به سرفه میافتند و دست از بستن جعبه پیتزاها میکشند در حالی که پدر با جدیت به کار خود ادامه میدهد و ما زوم روی صورت او را داریم. این که خانواده کیم به علت وصل شدن چیز کوچکی مثل وای فای جشن میگیرند نشان سادگی زندگیشان است. نکته دیگر زمانی است که دوست کیوو سنگی برای آنها میآورد که ما وابستگی کیوو را به سنگ از همان ابتدا با نمای POV سنگ و زوم نرمی که به صورت او میشود متوجه میشویم. در ادامه کیوو و مین هیوک را داریم که در مورد شغل معلمی کیوو به جای مین هیوک برای درس دادن به دختری که هیوک دوستش دارد صحبت میکنند در حالی که کیوو هنوز مدرک مناسب را ندارد ولی مین هیوک به او میگوید که مادر داهه زن ساده ای است، نکته فنی این صحنه زمانی است که هیوک در حال فکر کردن در مورد مادر داهه است که موسیقی برای لحظهای قطع میشود دوربین به سمت صورت او زوم نرم و نسبتا سریعی میکند که تماشاچی را مشتاق تر برای شنیدن حرف او میکند و بعد از صحبت او موسیقی دوباره شروع میشود و دوربین از زوم میایستد، موسیقی در این صحنه حالت کمدی و در عین حال مبهمی دارد. نکته دیگر تغییر صحنه ها روی ضرب آهنگ موسیقی است برای مثال صحنه خارج شدن کیوو از کوچه فقیر خود و وارد شدن به کوچه منطقهی مرفه روی ضربآهنگ موسیقی انجام میشود.

در ادامه کیوو با اسم کوین که کیجونگ خواهرش برای او با مدرک جعلی که درست کرده است وارد خانه خانواده پارک میشود. که ما با نمای eye angle به شکل نشسته که همانندش را در فیلم نجات سرباز رایان دیدیم او را به سمت خانه دنبال میکنیم و صدای of screen sound بسته شدن درب به شکل خود کار را داریم این نما باعث میشود که شکوه خانه بیشتر نمایان شود. در ادامه در دیالوگ های مستخدم خانه بیشتر درمورد خانه اطلاعات میگیریم. در خانه نمایی از عکس خانوادگی خانوادهی پارک داریم و معرفی پدر خانواده از دو تابلو که یکی از آنها نوعی جایزه ثبت اختراع است. در نمای بعدی خانم پارک را میبینیم که روی میز خوابش برده و خدمتکار او را بیدار میکند ولی نکته آنجاست که خانم پارک به سختی بیدار میشود که در ذهن تماشاگر سوال پیش میآید که چرا؟، آیا خواب سنگینی دارد یا دارویی مصرف کرده است که برای جواب در ادامه وقتی از شوهر خود در خواست مواد میکند مورد دوم جواب بهتری خواهد بود. در ادامه شاهد صحنه درس دادن کوین به داهه هستیم که با رفتار مبالغه آمیز خود آن دو را تحت تاثیر قرار میدهد و نمایی داریم که داهه و کیوو به هم خیره شدهاند و نمای چپ به راست و راست به چپ این دو به نحویست که یک چشم آنها پیداست و این نما در سینمای شرق معمولا برای ایجاد حس نزدیکی و علاقه استفاده میشود که در ادامه متوجه علاقمندی این دو به هم هستیم.

در insert بعد ما نمای دست خانم پارک را میبینیم که پول در پاکت میگذارد و مقداری را دوباره از پاکت در میآورد که صدای ناهمزمان ( فلش فوروارد صوتی) خانم پارک با کوین در مورد شهریه صحبت میکند را داریم که دو حس را ایجاد میکند یا این کار از خساست او بوده یا تحت تاثیر تدریس کوین مقداری بیشتر گذاشته و بعد منصرف شده است. در ادامه کار شاهد انواع خلاقیت در توطئه برای بدست گیری تمام امور خانه هستیم. در صحنهای که جسیکا با خانم پارک در مورد پسرش صحبت میکند وقتی حرف از اتفاقی در کلاس اول داسونگ به میان میآید دوربین از سمت چپ جسیکا به راست او پن میکند و در نمای بعد خط فرضی جدید ایجاد شده از بعد پن را رد میکند که این جامپ به قصد صورت میگیرد علت آن اینست که نشان دهد مقصود این دو از ادامه گفت و گو یکی نیست و هر کدام از زاویه خود به آن نگاه میکنند که این کار بسیار از نظر من جذاب بود. اما از تدوین متناوب کار در صحنهی توطئه علیه خدمتکار خانه که به زیبایی انجام شده باید گفت که بار ها از صداهای ناهمزمان و موسیقی اپرایی استفاده کرده است و ریتم جذاب و کمدی به کار داده است. اما قسمت کمدی از وقتی که صدای زنگ خانه به صدا در میآید کمتر میشود و ژانر به تریلر تغییر میکند. یک تماشاگر ماهر حتی قبل از صدای زنگ در منتظر همچین اتفاقی هست ولی باز هم صدای زنگ در همه را شوکه میکند چون خدمتکار قبلی پشت در است.

از اینجا ما با زیرزمینی با راهرو های تنگ و تاریک مواجه هستیم و شوهر خدمتکار که تمام این مدت زیر خانه بوده و این خود دلهرهای آشنا از نوع تعلیق هیچکاک به ما وارد میکند و این دلهره بیشتر نیز میشود زمانی که ورق برمیگردد و خانواده کیم شبیه به اسیران کنار اتاق نشسته اند و خدمتکار و شوهرش نگهبان آنان که در اینجا اشاراتی به همسایه شمالی خود هم میکنند از جمله اشاره شوهر خدمتکار به بمب اتم کره شمالی و در ادامه آن نقش بازی کردن خدمتکار به عنوان یک گزارشگر کره شمالی که این و دیالوگی در زیرزمین که خدمتکار میگوید:(( معمولا خانوادههای پولدار زیر خانه خود زیرزمین دارند تا از حمله کره شمالی در امان باشند.)) همه این ها را میتوان به نوعی به سخره گرفتن وضعیت کنونی دو کشور دانست. که در ادامه خانواده کیم موقعیت را پس میگیرند و در این کشمکش فیلم حالت اسلوموشن میگیرد با موسیقی کونترپوآنیک شاد که شبیه این موضوع را در فیلم بانی و کلاید یا خیلی فیلم های تاریخ سینما دیدهایم و بلافاصله بعد از آن کشمکش صدای زنگ تلفن چالش جدیدی پیش روی خانواده کیم میگذارد که با موسیقی اپرایی و تدوین سریع سکانس جذابی را تولید کرده است. در ادامه کار زمانی که خانم پارک در مورد اتفاقی که برای پسرش اتفاق افتاده میگوید ما کمی از فلش بک را در زمان حال میبینیم با کیکی که روی زمین است این داستان میتواند دقیقا همان اتفاقی باشد که جسیکا کمی قبل به خانم پارک گفته بود و این نظریه زمانی اثبات میشود که در صحنهی مهمانی همسر خدمتکار وارد حیات میشود و داسونگ تشنج میکند که دقیقا رفتاری است که در خاطره خانم پارک اتفاق میافتد. و اما کمی جلوتر وقتی خانواده کیم زیر میز قایم شدهاند و آقا و خانم پارک در مورد بوی بد آقای پارک و مترو و فقیران صحبت میکند ما zoom in روی صورت پدر خانواده داریم که نشان از خجالت در عین حال خشم در وجود اوست. این حس تعلیق و دلهره با فرار از خانه پارک تمام نمیشود و ما شاهد آب گرفتگی و خرابی خانه خانواده کیم به علت باران شدید هستیم که در همان سکانس نمایی از کیجونگ داریم که در همان شرایط سخت بدون توجه به اطراف شروع به سیگار کشیدن میکند و ناامیدی و رها کردن زندگی را در صورتش میبینیم. در این حین جان دادن خدمتکار رو به روی همسرش که دست و پا بسته هیچ کاری از او ساخته نیست با صحنه آب گرفتگی خانه کیم تدوین موازی شده است که هم سکانسی زیبا خلق کرده است هم نشان از درد مشترک قشر فقیر دارد در حالی که قشر مرفه بی آن که بداند در آرامش خوابیده اند.

فیلم مدت کوتاهی به آرامش میرسد که خود نشان از آرامش قبل از طوفان است زمانی که کیوو از پدرش درباره نقشه او میپرسد و او در جواب میگوید:((نقشهای که هیچ وقت شکست نمیخورد اینست که اصلا نقشهای نباشد)). فردای آن روز که مهمانی تولد است و همه خانواده به مهمانی دعوت میشوند، ما کیوو را میبینیم که به نوعی برای کمک به خدمتکار و شوهرش سنگی که برایش خاص میباشد را به زیرزمین میبرد تا به آن ها بدهد ولی ورد بر میگردد و همان سنگ باعث ضربه مغزی او میشود و شوهر خدمتکار که به جنون رسیده است مهمانی را به هم زده کیجونگ را چاقو میزند و با مادر او درگیر میشود در این حین صحنهای قابل تامل ایجاد میشود یک طرف خانواده فقرا برای زنده ماندن با یکدیگر درگیرند و در طرف دیگر خانواده مرفه که به فکر نجات خود و بی توجه به فرد چاقو خورده و سپس رفتار آقای پارک که با شنیدن بوی همسر خدمتکار و بی توجه به هیچ چیز دیگر باعث میشود آقای کیم با صورتی بی حس مانند کسی که باید عملی را انجام دهد و حتی به آن فکر نکند انتقام خود را از این اختلاف طبقاتی میگیرد و آقای پارک را به قتل میرساند و در همان زیرزمینی که شوهر خدمتکار بود پناه میگیرد.

ولی تراژدی اینجا به پایان نمیرسد و ما شاهد نامه نگاری پدر و پسر خانواده کیم از طریق کد مورس با یکدیگر هستیم و ضربه آخر به ما زمانی میخورد که در نامه، پسر به پدر خود میگوید:(( من درس میخوانم تا پول در بیاورم و بتوانم خانه را بخرم تا تو بتوانی از زیرزمین آن خانه بیرون بیایی.)) پس راه نجات پدر خود که نماینده قشر فقیر جامعه است را در پیوستن به قشر ثروتمند میداند و تا آن موقع پدر باید در زیرزمینی تنگ و تاریک در طبقه زیرین افراد ثروتمند زنده بماند. این شاید بهترین و خلاقانه ترین پایان بندی می باشد که بونگ جون هو با هوشمندی آن را به ما نشان میدهد. صحنه پایانی کار دقیقا همان نمای عنوان بندی اولیه کار است و تیلت به پایین و روبهرویی با کیوو که علاوه بر تاثیر گذاری این نوع عنوان بندی پایانی را ما در فیلم هایی چون همشهری کین نیز دیده ایم.

لینک فیلم در IMDB:

https://www.imdb.com/title/tt6751668

شاید دوست داشتی